In de tijd van de slavernij was de medische zorg op Bonaire bar slecht. Terwijl in die tijd juist verschillende epidemieën waren geregistreerd die vooral de slaven troffen die op het eiland werkten, het eiland had immers overheidsplantages.

Kruidengeneeskunde
“Voordat hij besluit om naar de dokter te gaan, probeerde de mens die vroeger leefde, om huismiddelen te gebruiken. In de meeste gevallen gaat het om kruiden en bladeren van bomen en planten die in de natuur groeien. Er waren verschillende deskundigen op het gebied van kruiden. De algemene gedachte bij de Bonaireaanse bevolking was dat ‘kruiden geneeskrachtig zijn, anders had God ze niet geschapen.” Paul Brenneker in zijn boek ‘ Yerba’. (Kruiden)

Genezers
Afgezien van het zoeken naar genezing door het gebruik van kruiden, had de Bonairiaan ook zijn genezers. (haladónan). Men kon deze genezers in alle wijken vinden. Er waren twee typen genezers, namelijk de genezer van psychische ziekten en de genezer van fysieke problemen, zoals klachten aan een arm, of een voet die uit de kom is geraakt. Er was ook een combinatie van beide mogelijk.

Het gros van de genezers, de rokers, geven een behandeling die drie dagen duurt. Maar als de patiënt niet geneest, kan dat vijf dagen, zeven dagen en zelfs negen dagen doorgaan. Het aantal behandelingen moet hoe dan ook ongelijk zijn. Het kan dus niet bijvoorbeeld twee, vier, zes of acht zijn.

Skirbi Kolibrí – Het wegschrijven van gordelroos
In de populaire geneeskunst van Bonaire kennen we ook de genezers die ‘kolibrí’ (gordelroos) en ‘flamderos’ (wondroos) behandelen. Roberto (Bob) Harms, onderzoeker van de cultuur en de geschiedenis, legt uit dat ‘ kolibrií’ een infectie is die iemand van het virus genaamd ‘ Herpes zoster’ krijgt. Het tast de zenuwen aan en het loopt de lengte af van de zenuw. Het is heel erg pijnlijk. Afhankelijk van waar de infectie ontstaat, begint men met een pen met een zachte punt als een stift op de huid te schrijven, dit om het lichaam niet te verwonden. Pana Egbrechts vertelt dat men Jezus’ naam apart schrijven. Daarna op een andere plek schrijft men ‘Jozef’ en ‘Maria’ door elkaar. Rondom dit worden kruisjes geplaatst zodat de infectie zich niet verspreidt. Ondertussen wordt gebeden met het geloof in God zodat de ziekte geneest. Dit werd gedurende negen dagen gedaan, om te verhinderen dat de infectie zich verder verspreidde.

Iedere genezer heeft zijn tarief. Maar er zijn er ook die niet direct geld vragen, ze vragen de patiënt om naar eer en geweten iets te geven. Er zijn er ook die het geld niet in de hand ontvangen. Ze vragen om het op tafel te leggen. Anderen, bijvoorbeeld de genezers van gordelroos, vragen om het geld op de grond te gooien.

Tegenwoordig zijn er verschillende genezers van een nieuwe generatie aan het werk op Bonaire, ze hebben de gave en of de kennis van hun ouderen meegekregen.